Conferenties Bachelor Nursing 2020 en de eerste lijn en Tussenrapportage opleidingsprofiel

Conferenties Bachelor Nursing 2020 en de eerste lijn en Tussenrapportage opleidingsprofiel

In het kader van het ZonMw-programma Zichtbare schakel, de wijkverpleegkundige voor een gezonde buurt, organiseerde het LOOV vrijdag 20 juni in Arnhem een conferentie. s’ Ochtends stond de plaats van de eerstelijnszorg in het nieuwe opleidingsprofiel ter discussie, ’s middags werd gesproken over de Tussenrapportage Bachelor Nursing 2020 (pdf).

Bachelor Nursing en de eerste lijn

In het eerste echelon gebeurt het
In zijn openingswoord benadrukte de voorzitter van stuurgroep Bachelor Nursing 2020, Peter Koopman, het groeiende belang van het maatschappelijke domein (‘in het eerste echelon gebeurt het’), gelet op (o.a.) extramuralisering en daarmee samenhangende toenemend complexe zorg, en demografische ontwikkelingen. Om in de behoefte aan wijkverpleegkundigen in de toekomst te voorzien zou een op de vijf bachelor nursing-studenten voor de eerste lijn moeten kiezen.

Focus verschuiven naar preventie
Gia Wallinga, Icare-rayonmanager Flevoland, lid van themagroep 3 Borging opleidingsprofiel in de praktijk en tevens voorzitter V&VN eerstelijnsverpleegkundigen, gaf in haar presentatie de stand van zaken ten aanzien van de beroepsontwikkeling. In de nieuwe Expertisegebieden wijkverpleegkundige en jeugdverpleegkundige krijgt preventie en ‘shared decision making’ veel aandacht. Wallinga is enthousiast over de in het opleidingsprofiel beschreven ‘kritische situaties’ waarin je als verpleegkundige professioneel moet handelen. ( ‘Ga daarmee door!’). Gelukkig wordt het belang van de autonome verpleegkundige in de eerste lijn steeds meer erkend.

Lijf de wijkverpleegkundige niet in
Marjan Hoeijmakers (Oser) liet zien hoe in Zichtbare schakel-projecten in Rotterdam de meerwaarde duidelijk werd van zo’n autonome wijkverpleegkundige in de communicatie tussen uiteenlopende professionals en het leggen van effectieve en stabiele verbindingen in de wijk. Huisartsen waarderen haar kennis van de buurt en de sociale kaart, vaak is er regulier maandelijks contact met de wijkverpleegkundige. Belangrijk: lijf de wijkverpleegkundige niet in, maar laat haar zich zelfstandig verder professionaliseren.

TV-serie over de wijkverpleegkundige
In een rondje buzzen werd onder meer gewezen op het belang van goede stages (voor de praktijkverpleegkundigen hebben de huisartsen zelf een stagepot) en het leerling/gezel-model; het opleiden van assertieve wijkverpleegkundigen, een onderwijsmodule financiering van de (wijkverpleegkundige) zorg. En dat extramuralisering ook in de GGZ plaatsvindt. Wilma Jackson oppert een tv-serie, nu eens niet over het ziekenhuis, maar over de wijkverpleegkundige, om het imago te verbeteren.

Kansen en mogelijkheden versterken eerste lijn in het hbo
Projectleider Johan Lambregts heeft al met vijf hogescholen overlegd over meer aandacht voor de eerste lijn in de leerprogramma’s. Het gebrek aan goede stageplaatsen is inderdaad een knelpunt. En het beeld dat studenten hebben van werken in de wijk is duidelijk voor verbetering vatbaar. Maar er is ook al veel positiefs te melden: de samenwerking van de Hogeschool Rotterdam met de GGD, gastdocenten van Cordaan bij de Hogeschool van Amsterdam, en steeds meer hogescholen brengen hun studenten al in het eerste jaar in contact met de wijk.

Hernieuwde aandacht voor wijkverpleegkundige
Monique Jansen Schuiling van het zorgprogramma voor kwetsbare ouderen van Zorggroep Zuid-Gelderland (en lid van themagroep 1 Robuust Curriculum) liet de verschillen zien tussen de oude ‘wijkzuster’ en de wijkverpleegkundige anno 2014. Het expertisegebied wijkverpleegkundige beschrijft de competenties waarover zij moet beschikken en vormt de basis voor de inbedding in het opleidingsprofiel.

Programma Zichtbare schakel: waar staan we?
Programmasecretaris Ineke Voordouw van ZonMw geeft de huidige stand van zaken ten aanzien van de wijkverpleegkundige. Financiering gaat per 2015 via Zorgverzekeringswet. Er blijft aanvullende stimuleringssubsidie beschikbaar, tot 200 miljoen extra in 2017. Nu werkt het programma aan borging. Uiteraard in samenwerking met het LOOV. Verder wordt onder andere gewerkt aan een meetinstrument (zelftest) om te bepalen in hoeverre wijkverpleegkundigen over de gevraagde competenties beschikken; samenwerking met sociale wijkteams, en bijscholen van mbo- naar hbo-wijkverpleegkundige. 7 juli vindt een bijeenkomst plaats in Utrecht, iedereen is van harte uitgenodigd.

Imago van de wijk binnen de HBOV’s wetenschappelijk onderzocht
Het is vandaag herhaaldelijk genoemd: de wijk is niet populair bij verpleegkundigen in spe. Leidt meer positieve aandacht voor de wijk tijdens de opleiding werkelijk tot meer studenten die voor een carrière in de eerste lijn kiezen? Dat is een van de vragen die Margriet van Iersel van de Hogeschool van Amsterdam in haar promotieonderzoek gaat beantwoorden. Zaken als merkimago en breinpositie komen daarbij kijken. Ze heeft al een cohort van 850 studenten.

Tussenrapportage Bachelor Nursing 2020

Onderzoekend vermogen
De Expertgroep Protocol heeft gedefinieerd welk onderzoekend vermogen van een bachelor binnen het HBO (dus niet specifiek verpleegkunde) gevraagd mag worden. Dat was hard nodig, want over de mate waarin een hbo-er ‘onderzoeker’ dient te zijn bestaan veel verschillende opvattingen. Daan Andriessen van de Expertgroep (en lector methodologie van praktijkgericht onderzoek HU) heeft hiermee Bachelor Nursing 2020 erg geholpen.

Robuust curriculum: kritische situaties
Regula van Graas, secretaris van themagroep 1 en docent/onderwijskundige Inholland, laat zien hoe themagroep 1 de CanMEDS-rollen gekoppeld heeft aan kritische situaties die de verpleegkundige waarbij telkens een aantal rollen het professionele handelen van de verpleegkundige kenmerkt. Verder heeft de themagroep de in- en doorstroom na(ar) de bachelor nursing in kaart gebracht. De beschrijvingen van de kritische situaties krijgen veel waardering zoals blijkt uit de reacties.

Uit de zaal:
– ouderenzorg moet meer aandacht krijgen
– er is een expertisegebied ouderenzorg in de maak (V&VN)

Borging met – en in de praktijk: innovatief partnerschap
Carolien Sino, directeur Instituut Verpleegkundige Studies HU en voorzitter van themagroep 3 vindt dat alleen een innovatief partnerschap tussen onderwijs en werkveld de uitdagingen waar we voor staan het hoofd kan bieden. Dat betekent: veel meer learning communities, leerwerkplaatsen, leerafdelingen of ZIC’s inrichten. En vanuit een andere ‘mindset’: we hebben elkaar veel te bieden.
Enkele reacties uit de zaal:
– interdisciplinair leer-werken is belangrijk
– werkgevers moeten veel meer differentiëren tussen mbo en hbo (gebeurt wel al, vgl Geldersche vallei)
– op branche-niveau beter samenwerken
– wel doorlopende leerlijn houden
– meer ‘boegbeelden’ in de praktijk hebben

Focus en differentiatie: nog geen definitieve resultaten
Voorzitter Ria den Hertog ( docent/onderzoeker Christelijke Hogeschool Ede) van themagroep 2 vertelt de aanwezigen dat zij en haar collega’s nog niet een alternatief hebben bedacht voor de huidige indeling AGZ/GGZ/MGZ. Ook is er (nog?) niet een van de scenario’s die de themagroep bedacht heeft (in welk leerjaar beginnen met ‘verdiepen’) dat de absolute voorkeur heeft. In de discussie komt veel aan de orde, maar concrete alternatieven voor de huidige indeling worden niet genoemd. De themagroep gebruikt de zomer nog om alle reacties te wegen.
Enkele van de reacties uit de zaal:
– liefst een hbov-er die de helft van zijn opleiding in de praktijk doorbrengt
– extramuralisering leidt tot complexe zorg in de wijk
– momenteel te weinig dynamiek tussen sectoren (verpleegkundigen die voor andere secor kiezen)
– je kunt niet opleiden tot ervaren expert, wel tot beginnend beroepsbeoefenaar
– ook intramuraal werken blijft natuurlijk belangrijk
– hoe generieker je opleidt, hoe hoger de kosten voor werkgever voor bijscholing
– ketenzorg als uitgangspunt nemen? Wordt wellicht te smal
– vergelijk artsenopleiding, na vier jaar basis-verpleegkundige
– kijk eens naar buitenland. Zweden heeft een mooi model